Emissies beheersen én op energie besparen

Het verbranden van afgasstromen wordt in de industrie nogal eens als vervuilend gezien. “Onterecht”, zegt Bart Muijtjens van BM Process Management. Volgens hem zijn er verschillende opties om op zeer energie-efficiënte wijze CO2- en NOx-vrije emissiebeheersing toe te passen. “Wel heeft elke klant maatwerk nodig.”

Veel bedrijven in de chemie- en tankopslagsector hebben te maken met afgasstromen waarin zich onder meer vluchtige organische stoffen (VOS) bevinden. “De grenzen worden steeds extremer voor de hoeveelheid die je aan deze stoffen mag uitstoten. Verbranden – ook wel oxideren genoemd – is nog steeds een van de meest optimale wegen om dit snel en betaalbaar te doen”, vertelt Muijtjens, managing director van BM Process Management. Hij heeft gemerkt dat veel bedrijven het verbranden van afgasstromen als ‘vies’ beschouwen en associëren met flares, waarin gassen in een grote vlam verbranden. “Dat is niet waar”, beweert hij stellig. “Er zijn verschillende opties om zowel de VOS-uitstoot te verlagen door middel van oxidatie en tegelijkertijd het aardgasverbruik drastisch te reduceren. En met een combinatie met warmteterugwinning voorziet het afgas zelfs in een energiebehoefte.”

Grote klik

Muijtjens heeft ruim twintig jaar ervaring in het vak. In 2020 richtte hij zijn eigen onderneming op, BM Process Management. “Ik was nog maar net begonnen of alles ging op slot vanwege de coronacrisis. Dat was spannend, maar we hebben er geen last van gehad en zijn hard gegroeid.” Er werken nu acht specialisten bij het bedrijf, die allen over een ‘diepgaande procesachtergrond’ beschikken, zegt Muijtjens. Het bedrijf is thuis in lucht, luchtkwaliteit en water. Op die gebieden staat het klanten volledig bij. Zo’n vijf jaar geleden ging Muijtjens een samenwerking aan met de Duitse producent Krantz. “Na een uurtje praten hadden wij al een grote klik over hoe wij klanten helpen. Niet de sales staan centraal; wij willen klanten op de lange termijn bijstaan.”

VOS-emissies

Krantz is een oud bedrijf, daterend uit 1882, vertelt Jutta Denneberg. Zij is als chemisch ingenieur werkzaam bij Krantz en heeft veel ervaring met emissiebehandelingssystemen. “Krantz is begonnen met het maken van ventilatiesystemen voor de textielindustrie, die van oudsher in de regio Aken was gevestigd. In de loop der tijd zijn de activiteiten uitgebreid op diverse vlakken, waarbij lucht het gedeelde thema is. Van hoogwaardige filtratiesystemen waarmee bacteriën en stof gezuiverd worden tot efficiënte systemen voor emissiebeheersing. Krantz maakt gebruik van diverse technologieën waarmee VOS uit de lucht wordt gehaald. Hiermee zijn wij bedrijven uit verschillende industriële sectoren van dienst, van drukkerijen en coatingbedrijven tot tegenwoordig ook klanten in de chemische industrie en tankopslagsector.”

Brander en warmtewisselaar

De meest gebruikte technologie die Krantz toepast, wordt Regeneratieve Thermische Oxidatie (RTO) genoemd. “Door recente innovaties kun je hiermee ook afgasstromen met hoge concentraties behandelen. Dit werkt helemaal anders, veel slimmer, dan het gewoonweg verbranden van afgassen. Alle hitte die in de VOS zit, wordt opgeslagen in het proces. Die kun je benutten door de luchtstroom op te warmen om tot de oxidatietemperatuur te komen”, legt Muijtjens uit. Denneberg vult aan: “Bij RTO wordt het gebruik van een brander en een regeneratieve warmtewisselaar gecombineerd. Zoals Bart net aangaf, wordt de energie uit de VOS in de warmtewisselaar opgeslagen. In tegenstelling tot een flare is dit een gesloten unit en komt er geen open vlam aan te pas. Het is een energie-efficiënte, CO2- en NOx-vrije afgasbehandeling voor het verbranden van VOS. Voorwaarde hiervoor is wel een correct en doordacht ontwerp.”

Driver

Voor het verbranden van afgas is normaal gesproken aardgas nodig. “Dat is veel duurder dan vroeger en ook is de beschikbaarheid ervan niet meer zo vanzelfsprekend als een aantal jaren geleden”, zegt Muijtjens. Hij stelt dat met behulp van RTO makkelijk meer dan 75 procent op het aardgasverbruik valt te besparen. “Als je het echt slim aanpakt, kun je naar 100 procent toe.” RTO is niet nieuw en wordt al lange tijd gebruikt. Door een aantal ontwikkelingen is de vraag vanuit de chemische sector hiernaar toegenomen. Muijtjens en Denneberg spreken zelfs van een trend. Belangrijke trigger is het feit er geen NOx bij RTO vrijkomt, want er komt immers geen vlam meer aan te pas. Voor de industrie is dit een belangrijke driver, zeggen zij. Wanneer zich nog andere stoffen dan VOS in de afgasstromen bevinden – Muijtjens noemt chloor als voorbeeld – dan kan dit er in een extra processtap worden uitgehaald.

Steeds beter

BM kan een aantal grote bedrijven in de havens van Rotterdam, Amsterdam en Antwerpen tot zijn klanten rekenen. Muijtjens: “In Rotterdam zijn wij nu twee van onze grootste plants aan het bouwen. Ons voornaamste doel is de klant tevreden te stellen. Krantz gaat daar heel ver in. Ik vind dat mooi.” Denneberg omschrijft Krantz als ‘een kleine, dynamische club’. “Dankzij Bart zijn nu ook tankopslagbedrijven klant geworden. Dat is voor ons een relatief nieuwe sector. Elke nieuwe klant heeft nieuwe behoeften. In een gesprek van een uur stellen wij 55 minuten lang vragen. Dankzij de antwoorden die wij krijgen, worden wij steeds beter en doen wij meer ervaring op. Voor ons is het prettig dat Bart zoveel ervaring in deze sector heeft. Als wij samen bijvoorbeeld een tankopslagvakbeurs als StocExpo bezoeken, kan je nog geen tien meter lopen of je raakt weer in gesprek met een bekende van Bart.”

Maatwerk

BM en Krantz zijn niet de enige die RTO-systemen aanbieden. “Maar net als bij een auto heb je verschillen in kwaliteit en efficiency. Ons grootste pluspunt is dat wij altijd maatwerk bieden en daar ver in gaan. Dat begint ermee te doorzien hoe de processen bij de klant in elkaar zitten. Van welke technologie wordt gebruik gemaakt waaruit afgasstromen ontstaan?” Klanten kiezen nu voor RTO om op een goedkope en CO2- en NOx-neutrale wijze VOS af te vangen. In de toekomst kan daar een aanvullende reden voor zijn, zegt Muijtjens: “De mate van methaanuitstoot is nu nog niet in de wet verankerd, maar ik verwacht dat de EU op dit gebied maatregelen gaat nemen. Voor bedrijven is het verstandig om dit voor te zijn. RTO kan ook daarvoor van nut zijn. Zeker als je bedenkt dat je het reduceren van emissies kunt combineren met het voorzien in je eigen energiebehoefte in de vorm van warmte met een reductie in energieverbruik. Daarvoor heeft Krantz al vele voorbeelden gerealiseerd. Dat is een win-win op milieu- en financieel vlak.”