Geen water naar zee dragen

Natuurlijk zijn we in Rotterdam trots op onze haven als toegangspoort tot het achterland van Europa. Onze ligging aan de monding van de Rijn heeft veel welvaart gebracht. Maar er is een keerzijde. Industrieën en landbouw in datzelfde achterland lozen stoffen in die Rijn die het richting de Noordzee stromende rivierwater vervuilen. Rotterdam als afvoerputje van Europa.

Tekst: Victor van der Chijs

In Europees verband is afgesproken om de kwaliteit van grond- en oppervlaktewater te verbeteren. Die afspraken zijn vastgelegd in de Europese Kaderrichtlijn Water (KRW). Lidstaten hebben zich daarbij verplicht om hun wateren uiterlijk in 2027 in ‘goede staat’ te brengen. Voor Nederland is dat een uitdaging, want de kwaliteit van het water is op veel plaatsen niet goed genoeg. Ook het water van de Nieuwe Maas en de Nieuwe Waterweg voldoet nu niet aan de Europese eisen.

Het moge duidelijk zijn dat hier een groot risico ligt voor bedrijven die bijvoorbeeld gebruikt (koel)water afvoeren in de haven. Mogelijk ziet de overheid zich genoodzaakt om bestaande lozingsvergunningen in te perken en nieuwe niet meer te verlenen. En er zijn al NGO’s die hebben aangekondigd om dat zo nodig bij de rechter af te dwingen als Nederland niet aan zijn lidstaatverplichtingen voldoet.

Dit alles schept een hoop onzekerheid over waar bedrijven aan toe zijn. Een vergelijking met het stikstofdebacle dringt zich hier nadrukkelijk op. Het stikstofprobleem, maar dan ‘on steroids’, hoorde ik laatst een ondernemer in de haven verzuchten.

Hoe voorkomen we dat het zover komt?

De moeilijkheid is dat er op dit moment nog veel onduidelijk is. Bedrijven weten doorgaans precies wat zij zelf lozen, maar niet wat hun individuele bijdrage is aan de gehele waterkwaliteit in het havengebied. Daarin hebben immers ook andere lozers in de haven en verder stroomopwaarts een aandeel.

Daarom is het van groot belang om in kaart te brengen in welke mate de haven als geheel verantwoordelijk is voor eventuele normoverschrijdingen. Als havenbedrijfsleven proberen we dat de komende tijd in beeld te krijgen. Is de ‘factor Rotterdam’ eenmaal vastgesteld, dan kunnen deze inzichten duidelijker maken wat de opgave voor Rotterdam zelf is. Mogelijk biedt het handvatten voor kosteneffectieve maatregelen voor het hele havengebied. Ook hebben we daarmee iets in handen dat beleidsmakers in staat stelt dat af te zetten tegen overschrijdingen in de haven die elders worden veroorzaakt.

Alleen zo, met een collectieve aanpak, gaan we dit gemeenschappelijke probleem oplossen. Alleen samen kunnen we laten zien wat onze bijdrage aan de waterkwaliteit in de haven is en welke stappen nodig zijn om die te verbeteren. Van het stikstofprobleem hebben we de afgelopen jaren kunnen leren hoe het niet moet. Dus gaat Deltalinqs er samen met zijn leden de schouders onder zetten. Dat is geen water naar zee dragen.