Het glas is halfvol

Onlangs lag ik op vakantie in een hangmat wat te dagdromen. Volgende maand neemt onze nieuwe voorzitter Jacco Vonhof het stokje over, dus waar zou ik mijn laatste column voor Europoort Kringen over schrijven? De vakantie gaf me ruimte om eens rustig te reflecteren.

Tekst: Bas Janssen

Optimisme is een plicht, schreef filosoof Karl Popper ooit. Ik ben van nature een optimistisch mens, dus dat plichtsbesef spreekt me aan. Mijmerend in de hangmat realiseerde ik me dat er veel goed gaat in de Rotterdamse haven. De containerterminals breiden uit en investeren honderden miljoenen. Shell, Air Liquide en Neste bouwen voor miljarden aan nieuwe installaties voor biobrandstoffen en groene waterstof. Er komt een nieuwe defensieterminal én een nieuwe offshore terminal. Er loopt serieus onderzoek naar een zeewaartse uitbreiding van de Maasvlakte. En familiebedrijven als Neele-Vat laten mooie groei zien. In mijn hangmat trok het allemaal voorbij, als een PowerPoint-presentatie vol goed nieuws.

Maar toen ik langzaam in slaap dommelde, kreeg mijn dagdroom een angstige wending.

Ik zag ook de minder florissante ontwikkelingen aan me voorbijtrekken. De bunkervolumes die met 25 procent daalden in het eerste kwartaal. Omdat Nederland vooruitloopt op Europese regelgeving (RED III) die onze zuiderburen nog niet hebben ingevoerd, tanken schepen hun brandstof liever een stukje verderop. Ik zag de energiebesparingsplicht, die Nederland nét weer anders invult dan de buurlanden, waardoor de terugverdientijd geen vijf maar zeven jaar wordt. Ik zag de bijmengverplichting voor groene waterstof, die volledig uit de pas loopt met wat de landen om ons heen van hun industrie vragen. En ik zag de nieuwe benchmarks voor het emissiehandelssysteem ETS, die onze chemiebedrijven op kosten jagen, terwijl die bedrijven het al zwaar genoeg hebben.

Ik schrok wakker. 

Het zonnetje scheen. De wind ruiste zacht. Toen mijn hartslag weer wat was gezakt, sprak ik mezelf toe. Denk aan Popper. Optimisme is een plicht. Maar wel zoals Popper het bedoelde: de toekomst staat niet vast, dus je hebt de morele plicht om je in te zetten voor de goede afloop in plaats van somber af te wachten. 

Actie dus. Met die houding ga ik na de zomer weer aan de slag. Want beide kanten van mijn dagdroom zijn waar. Het glas is écht halfvol: de investeringen die nu in de haven worden gedaan, zijn stuk voor stuk uitingen van vertrouwen in de toekomst. 

Maar dat andere deel van het glas vult zich niet vanzelf. Daarvoor moeten we afrekenen met een hardnekkige nationale hobby: de Nederlandse kop op Europese regels. Telkens als Den Haag strenger, sneller of nét anders wil dan de buurlanden, betaalt de haven de rekening. Niet omdat de doelen verkeerd zijn, maar omdat een ongelijk speelveld bedrijvigheid wegjaagt naar plekken waar dezelfde Europese regels nét wat later of soepeler gelden. Het klimaat schiet daar niets mee op, onze economie al helemaal niet.

Gelukkig biedt het regeerakkoord een handvat: de buurlandentoets. Elke nieuwe regel eerst langs de meetlat van wat Duitsland en België doen. Laten we die toets snel in de praktijk brengen, te beginnen met de dossiers die ik in mijn boze droom voorbij zag komen.

Rest mij nog het stokje over te dragen aan Jacco Vonhof. Deltalinqs krijgt met hem een voorzitter die als geen ander weet wat ondernemers beweegt. Ik wens hem alle succes. De haven is bij hem in goede handen.