De geschiedenis herhaalt zich. Begin vorige eeuw was er een snelle groei in de vraag naar elektriciteit, dus werd er met man en macht gewerkt aan de aanleg van nieuwe netwerken. Nu is dat niet anders, al is de wereld eromheen een stuk complexer geworden. Een bedrijf dat hierin van begin af aan is meegegroeid, is Van Gelder Groep.
Tekst: Kim de Booij
De graafwerkzaamheden voor en aanleg van elektriciteitskabels was 110 jaar geleden de eerste klus van dit Nederlandse familiebedrijf. In de decennia daarna breidde Van Gelder zijn diensten uit met wegenbouw, riolering, railinfra, telecom en verkeerstechniek. Het bedrijf groeide gestaag en autonoom. Pas in 2018 vond de eerste bedrijfsovername plaats. Hierna groeide de Van Gelder Groep de afgelopen jaren uit tot een grote full service infrapartner.
Van Gelder Groep focust zich volledig op Nederland en biedt landelijke dekking. “Vanuit Regio West zijn wij ook volop actief in de Rotterdamse haven, van Stadshavens tot en met de Maasvlakte”, vertelt Gert Verzijl, directeur Regio West. “Hier werken we onder meer voor het Havenbedrijf Rotterdam, (container)terminals, logistieke en (petro)chemische bedrijven. Wij doen dat vanuit de divisie Infra, waaronder wegenbouw, verkeerstechniek, rail en de asset organisatie vallen. Van Gelder Groep heeft ook een tweede divisie: EW&T, energie, water en telecom. Samen verzorgen en onderhouden we complete integrale onder- en bovengrondse infra-oplossingen.”
Ondanks de enorme groei is Van Gelder Groep nog steeds een echt familiebedrijf. “Al hebben we inmiddels wel ruim 2.300 familieleden en lukt het niet meer om iedereen persoonlijk te kennen”, geeft Verzijl toe. “Maar het besef dat onze mensen ons grootste goed zijn, is er nog steeds. Voor hen willen we goed zorgen, nog zeker een extra 110 jaar.”
Die langetermijnvisie is kenmerkend voor familiebedrijven. En doordat Van Gelder Groep niet beursgenoteerd is, of in handen van een investeringsmaatschappij, kunnen ze ook echt hun eigen koers varen. “Onze eigenaar investeert een jaarlijks belangrijk deel van de winst terug in het bedrijf, waardoor we ons kunnen blijven doorontwikkelen in deze veeleisende markt.”
Verzijl doelt op de toenemende complexiteit in de infrawereld. “Flora- en faunawetgeving, Natura 2000, CO2-emissiereductie, de aankomende Kaderrichtlijn Water, noem maar op. Je moet projecten steeds slimmer ontwerpen om aan alle richtlijnen te voldoen. Maar dat kunnen én willen we ook. Onze eigen ontwerpafdeling is enorm gemotiveerd om slim en duurzaam te ontwerpen.”

Gert Verzijl
De grootste winst die hierin te behalen is, is onderdelen weglaten, vertelt Verzijl. “Wat je niet hoeft aan te leggen, hoef je ook niet te maken en onderhouden. Dat is ultieme duurzaamheid. Maar dan moet je wel anders denken dan je deed. Dingen anders willen doen dan ze altijd al gedaan worden. Die uitdaging gaan we bij Van Gelder graag aan.”
Als voorbeeld noemt Verzijl het weglaten van trottoirbanden in ruil voor een beter afwateringssysteem in de berm. En het minder robuust uitvoeren van onderdelen, zoals een damwand, wanneer uit onderzoek en ervaring blijkt dat de huidige levensduur-specificaties over-gedimensioneerd zijn.
Van Gelder Groep kijkt daarnaast kritisch naar zijn eigen processen. “Hoe we nog duurzamer kunnen werken en produceren. Zo produceren we nu in onze asfaltproductie een warm-mix mengsel in plaats van hot-mix mengsel. Door een additief aan het asfalt toe te voegen, kunnen we met minder hitte en dus ook minder CO2-uitstoot, duurzamer asfalt produceren. Een kleine twee jaar geleden openden we, of eigenlijk opende koning Willem-Alexander, onze meest duurzame asfaltcentrale van Nederland.”
Nog steeds werkt Van Gelder in al zijn productielocaties continu door aan verdere verduurzaming. “We kunnen daarin steeds meer en beter meten, waardoor we gericht en succesvol kunnen investeren. Dat doen we overigens volledig op eigen kracht. We zijn financieel onafhankelijk. Ook dat geeft weer veel mogelijkheden en vrijheden om te doen wat nodig is en te blijven doorontwikkelen.”
Hierdoor heeft Van Gelder Groep ook al fors kunnen investeren in smart technology en data-analysesoftware om de efficiëntie en veiligheid van projecten te kunnen monitoren en verhogen. “Ik begin daarbij bij veiligheid”, zegt Verzijl. “Want nogmaals: onze mensen zijn voor ons het allerbelangrijkst. Veiligheid is dan ook een kernwaarde binnen ons bedrijf. Dankzij technologie kunnen we projecten beter voorbereiden, want een goed voorbereid werk is een veilig werk.”
Die voorbereiding bestaat bijvoorbeeld ook uit een complete scan van de omgeving, boven- en ondergronds. “Met een scanauto kunnen we het hele radiaal inmeten en met smart underground engineering brengen we ook ondergrondse netwerken in kaart. Dankzij die inzichten kunnen we het ontwerp direct goed afstemmen op de bestaande situatie en komen we in de uitvoering niet voor verrassingen te staan.”
Behalve veilig, is dat vooral ook efficiënt. “En duurzaam. Iedere aanpassing kost tijd, geld en middelen. Daarom zijn we graag in het ontwerpstadium van projecten betrokken. Dan kun je faalkosten voorkomen en duurzaamheid en kwaliteit optimaliseren. Van een beter ontwerp in leidingennetwerk tot een duurzamere inzet van materieel.”

Vernieuwing van de strandboulevard in Hoek van Holland
Van Gelder beschikt over emissieloos materieel. “Om dat te kunnen inzetten, moet je aan de voorkant al nadenken over de energie-infrastructuur: waar haal je de energie voor het materieel vandaan?” In tijden van netcongesties is dat geen sinecure. “Ook daarin moet je weer anders durven denken”, aldus Verzijl. “Vier jaar geleden zijn we zo op het idee gekomen om stroom van bovengrondse energienetten van trams en treinen te gebruiken. Daar zit een gigantische capaciteit op.”
De inzet van dergelijke netwerken gaat natuurlijk niet zomaar. “Daar was uitgebreid onderzoek en een complete contractuele wijziging met de energieleverancier voor nodig. Maar uiteindelijk bleek het mogelijk, zonder dat trams en treinen er hinder van ondervinden. Op deze manier hebben we laatst aan de vernieuwing van de strandboulevard in Hoek van Holland gewerkt. Die moest 100 procent emissieloos gerealiseerd worden. Dankzij de medewerking van trambedrijf RET konden we ons emissieloos materieel opladen via de bovenleiding van de randstadrail.”
Zo’n samenwerking, tussen Van Gelder, opdrachtgever en andere stakeholders is onmisbaar, vertelt Verzijl. “Netcongestie, elektrificatie, klimaatadaptatie, emissieverlaging, het zijn opgaven die je met elkaar hebt en echt niet alleen aankan. Daarom is een integrale aanpak bij ons standaard. We werken continu nauw samen met industriële bedrijven, overheden en netbeheerders. Samen komen we tot slimme oplossingen.”
Hogere wiskunde hoeven die slimme oplossingen zeker niet altijd te zijn. “Neem klimaatadaptatie”, begint Verzijl. “Dan heb je het bijvoorbeeld eenvoudigweg over waterdoorlatende stenen of de aanleg van een wadi. Afhankelijk van de situatie kijken we steeds samen met de overige betrokken partijen wat de beste opties zijn vanuit de volledige life cycle costs bekeken. Ieder project is dan ook maatwerk, in alle facetten van ons werk.”
En die facetten, dat zijn er nogal wat. “Wegen, riool, spoor, kraanbanen, openbare verlichting, verkeersregelinstallaties, middenspanningsinstallaties, netwerken, energievoorzieningen. We ontwerpen, realiseren, beheren en onderhouden ze. Met alle werkmaatschappijen samen hebben we gigantisch veel kennis en vakmanschap in huis.”
Laatst bewees Van Gelder Groep dit op de Maasvlakte, bij het STAR empty depot van Maersk. “Van grasveld tot complete boven- en ondergrondse infrastructuur: funderingen, kolken, asfalt en straatwerk, riolering, verlichting, beveiliging, stroomvoorziening, alles hebben we 100 procent met onze eigen werkmaatschappijen verzorgd. En bij GIGA-Storage Delfzijl idem dito. Daar verzorgden we de complete infrastructuur voor grootschalige batterijopslag.
Verzijl durft dan ook met gepast zelfvertrouwen te stellen: “Wij zijn dé infrapartner voor de Rotterdamse haven.”

Eerste steenlegging op de Maasvlakte, bij het STAR empty depot van Maersk