Rotterdam is met afstand de vieste en vuilste stad van Nederland, al vele jaren lang. Of we het nu over stikstof of fijnstof hebben, Rotterdam heeft er meer van dan welke andere stad dan ook. De meest gore straat van Nederland is de ’s Gravendijkwal, een bolwerk van stikstofdioxide en fijnstof.

Door Jan Rotmans

De ’s Gravendijkwal is zo vies en smerig, dat wie daar zijn hele leven woont, zo maar vijf tot tien jaar korter kan leven dan in een schone straat, alleen die zijn nauwelijks te vinden in Rotterdam. De Dorpsweg, de Stadhoudersweg, het Noordereiland, het Weena, de Maastunnel en Pleinweg, ze behoren tot de twintig vuilste straten van Nederland. Wie daar woont, ga onmiddellijk verhuizen! Iemand die woont in zo’n vuile straat is vergelijkbaar met iemand die twintig sigaretten per dag rookt.

Fijnstof bestaat uit minuscule deeltjes, er passen er zomaar een miljoen op een speldeknop, die deeltjes dringen diep door in je keel- en neusholte en heel langzaam maar zeker dringen ze je longen binnen. Naast fijnstof ademt een gemiddelde Rotterdammer dagelijks overmatige hoeveelheden roetdeeltjes, koolmonoxide, stikstofdioxide en zwaveldioxide in. Daar wordt een gemiddelde Rotterdammer doodziek van: luchtweginfecties, astma, longaandoeningen, hart- en vaatziektes, te vroeg geboren kinderen, beroertes en zelfs geheugenverlies.

De doorsnee Rotterdammer zal zeggen, ja, maar vroeger was het toch nog veel vuiler en viezer? Dat is waar, toen ik in de Bergselaan woonde als jochie van vier jaar was smogalarm schering en inslag, terwijl het nu nog maar een enkele keer voorkomt, met name in de zomer. Maar we weten nu veel meer dan vroeger over de schadelijke effecten van luchtverontreiniging. Nu meten we en weten we dat daar per jaar duizenden Rotterdammers ziek van worden en tientallen Rotterdammers van dood gaan. Nu hebben we daar normen, regels en wetten voor, toen niet. Die normen komen tegenwoordig uit Europa. Rotterdam kan in 2015 NIET aan deze Europese norm voor fijnstof en stikstof voldoen. Met alle gevolgen van dien, zoals een mogelijke bouwstop of zelfs het aan banden leggen van het verkeer.

De doorsnee Rotterdammer denkt ook dat die vervuiling door de haven wordt veroorzaakt. Niet de haven is echter de hoofdschuldige, maar het autoverkeer. De smerigste auto’s en vrachtauto’s kunnen ongehinderd dwars door het centrum van de stad rijden: nergens in Nederland kun je zo snel door het centrum rijden, de Blaak en de Coolsingel zijn veredelde autosnelwegen, een weeffout van de wederopbouw na de Tweede Wereldoorlog. De milieuzone in Rotterdam is zo klein dat eigenlijk niemand er last van heeft, alleen de allervuilste vrachtauto’s mogen er niet in. De milieunormen voor de Tweede Maasvlakte zijn aanzienlijk strenger dan voor de binnenstad van Rotterdam, waar elke dieselauto of vrachtauto zonder roetfilter de binnenstad mag doorkruisen.

Uitbreiden die milieuzone naar de gehele ruit van Rotterdam zou een praktische oplossing zijn. En maak van Rotterdam een echte fietsstad en een elektrische autostad.

Laat de vervuiling in Rotterdam één van dé thema’s worden bij de aanstaande gemeenteraadsverkiezingen. Laten we van Rotterdam een schone stad maken en dan echt op zijn Rotterdams: een elektrische autostad, een fietsstad, een wandelstad. Niet lullen maar schoon poetsen die stad.