Ook in de innovatieve haven met al zijn vernuft geldt: de oudjes doen het nog best. En dan heb ik het niet over de wat oudere havenwerkers die in hun carrière al zo vaak geconfronteerd zijn met nieuwe inzichten, nieuwe technieken en nieuwe businessmodellen. Allemaal het gevolg van de ‘transitie’ (21e eeuws havenjargon) naar die slimme, duurzame, toekomstbestendige haven.

Door Jaap Luikenaar

Nee, in deze column staat een kwartet jubilarissen in de haven centraal. Dit jaar is het feest en jubelen bij vier hoekstenen van de havenpromotie. Van oud naar jong: 100 jaar Spido, 80 jaar Havenvereniging, 25 jaar EIC Mainport en 10 jaar FutureLand. Stuk voor stuk solide instellingen die er alle vier op zijn gericht om een indringend beeld van het haven- en industriecomplex te scheppen en havenbezoekers én havenfans de haven te laten zien én te laten beleven. 

Voorop de rondvaartboten van Spido, die dit jaar hun eeuwfeest vieren. Precies honderd jaar geleden opgericht door twee havenbaronnen: Smit (van Smit Internationale) en Van Beuningen (van de Steenkolen Handels Vereniging SHV. Oorspronkelijk was Spido een simpele havendienst waarmee havenwerkers, zeelieden en passagiers van en naar hun werk of hun schip konden pendelen. Lekker snel ook, want Spido betekent ‘spoedig’. Al gauw bleken ook behoefte aan meer toeristische haventrips. Dat werd de corebusiness na de sterke opkomst van het toerisme in de jaren zestig. Heel terecht dat het Maritiem Museum tot in de zomer 2020 een jubileum-tentoonstelling aan Spido wijdt: ‘Venster op de Rotterdamse haven’.

En over tentoonstellingen gesproken: ook FutureLand bestaat 10 jaar. Aanvankelijk begonnen als informatiecentrum over Maasvlakte 2 heeft het centrum zich ontwikkeld als een toeristische topper van het eerste uur. Beloond met diverse prijzen. Ik herinner me nog de aanloop naar FutureLand. Binnen het havenbedrijf waren er twee stromingen: enerzijds de optimisten die heel zelfverzekerd waren over de spin-off en het succes van de hypermoderne uitstraling van de expositie over de landaanwinning. En anderzijds de twijfelaars die vraagtekens zetten achter een expo aan de rand van een zandbak, dik 40 kilometer rijden vanaf het centrum van Rotterdam. De laatsten kregen ongelijk. Want eerder dan ooit iemand had kunnen vermoeden, kon de honderdduizendste en niet veel later ook de miljoenste bezoeker in de bloemetjes worden gezet. De nieuwe Maasvlakte bleek een magneet. En dat is het tot op de dag van vandaag. Ook doordat de twee jubilarissen FutureLand en Spido de handen ineen hebben geslagen met de FutureLand Ferry: een rondje Maasvlakte over het water.

Jubilaris numero 3 is de Havenvereniging. De ‘havenfanclub’ met 1.700 leden stamt uit 1939, precies één jaar voordat Rotterdam en de haven zouden worden gebombardeerd. Misschien dat de oprichters zich terdege bewust waren van aankomende zware tijden, want het tweeledige doel van de nette herenclub was, naast kennisbevordering over de haven, vooral ‘het bestuderen van de problemen van de haven’. In die 80 jaar is de sfeer veel informeler geworden en is de ballotage afgeschaft. Via bedrijfsbezoeken, lezingen en op zijn tijd een barbecue houden de leden – onder wie een fors percentage grijzere, kalende mannen – contact. De Havenvereniging kreeg een kleinkind dat de naam Jong Havenvereniging draagt. Inmiddels een enthousiaste en 11 jaar oude puber, met 600 leden. Daar is de sfeer flink wat studentikozer en blijken de jaarlijkse RTM-Port Party (dit jaar 6 september voor de 11e keer) en de Jong Haventalent-verkiezing twee steeds terugkerende topevents.

De havenexcursiefabriek EIC Mainport Rotterdam ten slotte maakt het kwartet vol. 25 jaar geleden opgericht om scholieren, studenten en docenten wegwijs te maken in de haven. In eerste instantie via excursies onder aanvoering van fanatieke vrijwillige 60+havengidsen en ook met een expositie, interactieve games, havenlespakketten, chemische proefjes en met allerlei hippe events. 

Wat alle vier jubilarissen gemeen hebben is dat ze elk op hun eigen manier, boordevol trots en enthousiasme, en vaak ook bloedfanatiek, het beeld van de haven uitdragen. Kom niet aan hun haven, lijken ze te zeggen. En zo lang het imago van de haven bij de buitenwacht nog niet helemaal aansluit bij hun eigen superpositieve beeld, zullen ze blijven bestaan. En blijven jubelen. Gelukkig maar. 

Gefeliciteerd alle vier!