Het is midden op de dag. Vier uur na de ochtendspits en vier uur voor de avondspits. Vanuit mijn woonplaats Eindhoven schuifel ik op de rechterbaan over de A67 naar Venlo. Een route van 55 kilometer, zeg een half uur rijden. Niet dus.

Door Jaap Luikenaar

Voor mij een vrachtauto uit Bulgarije en in mijn achteruitkijkspiegel een oplegger uit Polen. In slakkengang passeer ik de afslag Geldrop. Enkele weken geleden een schaarde hier een truck met 25 ton slagroom. Een kwartier later afslag Someren, eveneens bekend van filemeldingen vanwege ongelukken met een vrachtauto. Dan volgt de afslag Deurne: de plek waar een jaar geleden een vrachtwagen met champignoncompost kantelde. Champignoncompost? Het blijkt na wat googelen een bodemverbeteraar die in de paddenstoelenwereld beter bekend is onder de naam champost: een mengsel van paardenmest, stro, gips en kippenstront. Weer later tankstation Deersel, dat eind vorig jaar de krant haalde vanwege een botsing tussen twee vrachtauto’s met gevaarlijke stoffen. Verderop ligt de afslag Sevenum. Hier schaarde in de herfst een containertruck van CLdN. Het is de saaie afkorting van die elegante naam: Compagnie Luxembourgoise de Navigation.

Zo heeft langs de A67 elke afslag zijn verhaal. Vrijwel dagelijks is het raak op deze achterlandcorridor van zowel de Rotterdamse als de Antwerpse haven. De snelweg is een nieuwkomer in de file top 10, waar het vorig jaar binnenkwam op de negende plaats. Dat staat in de Rapportage Rijkswegennet 2018 van verkeersminister Cora van Nieuwenhuizen. Een nota vol cijfers over het gebruik van het rijkswegennet, de filezwaarte, de file top 10 en het reistijdverlies. Vorig jaar is die filezwaarte met 2,2 procent gestegen tot 11,4 miljoen kilometerminuten. Belangrijkste file-oorzaak blijft de drukte op de weg, gevolgd door ongevallen en incidenten. Het aantal uren dat we vorig jaar als weggebruikers gezamenlijk extra hebben moeten reizen vanwege files bedraagt dik 66 miljoen uur. Een stijging met ruim 5 procent ten opzichte van 2017.

Terwijl de haven zich inspant om met de meest moderne middelen en systemen de overslag zo snel en soepel mogelijk in goede banen te leiden, wordt die tijdwinst nabij de oostgrens compleet teniet gedaan. Vermorzeld. Letterlijk. Van Venlo naar de Maasvlakte is het 200 kilometer rijden; naar Antwerpen slechts 150. Onze zuidelijke concurrent heeft dan weliswaar een voordeel van 50 kilometer tussen Duitse grens en zeekade, maar het is een route vol hindernissen. En dan hebben we het hier alleen nog maar over een déél van de achterlandcorridor. Zou een inhaalverbod de oplossing zijn? Zelf zou ik dan lekker op de linkerbaan kunnen doorkarren, zonder me te ergeren aan een truckchauffeur voor mij die meent te moeten inhalen omdat-ie toevallig 102 km/u rijdt.

Ooit heeft het CDA in de Tweede Kamer een motie ingediend voor zo’n inhaalverbod op de A67. Tevergeefs. De toenmalige minister ontraadde de motie, want het zou kolonne rijden op de rechter rijbaan opleveren. Wellicht dat een soortgelijke motie vandaag de dag meer kans zou maken. Kolonne of konvooi rijden wordt langzamerhand van zijn negatieve lading ontdaan, dankzij de ontwikkeling van zelfrijdende auto’s. Dit bumperkleven nieuwe stijl vormt over een jaar of vijf, hooguit tien, het straatbeeld als de zelfrijdende vrachtauto zijn intrede heeft gedaan. En dat betekent meer veiligheid op de rijksweg en een betere doorstroming. Met een mooi woord heet het truck platoonen. Er wordt al jarenlang mee geëxperimenteerd, ook in de haven. Zo’n platoon bestaat uit gekoppelde vrachtwagens die kort achter elkaar rijden. De voorste vrachtwagen bepaalt de snelheid en de route, terwijl de trucks die daarachter rijden automatisch volgen. Doordat die ‘volgvrachtauto’s’ in de slipstream van hun voorganger rijden, hebben ze bovendien veel minder brandstof nodig. Het impliceert een economisch én een milieuvoordeel, want ook minder uitstoot.

Los van de techniek zal het nog heel wat logistieke en organisatorische inspanning vergen om via samenwerking tussen vervoerders een platoon samen te stellen. Het klinkt voor veel mensen misschien nog als science fiction, maar één ding staat vast: ze komen er aan. Dat zegt ook de projectleider smart mobility bij het Havenbedrijf Rotterdam. Truck platooning past perfect bij de slimme haven die straks dankzij slimme achterlandcorridors – zoals ook de A67 – met de rest van Europa is verbonden.