Het kunnen beschikken over energie en energiebronnen is van essentieel belang. Voor ons allemaal. Er zijn oorlogen gevoerd om de toevoer van bijvoorbeeld olie zeker te stellen. Daarbij werden miljoenen mensen gewond, voor de rest van hun leven verminkt en gehandicapt of verloren hun leven. Het vervoer, opslag en bewerking van kolen, olie en gas zorgt voor werk, inkomen en veel (heel veel) winst. Ook in de Europoort en op de Maasvlakte. Deze voorbeelden tonen ieder op verschillende manier dat belang aan. Veel mensen zijn, net als ik, opgevoed met het gegeven dat na hout, kolen kwamen en toen die in onvoldoende mate beschikbaar kwamen, werden olie en gas onze redding. Die ervaring maakt het logisch dat we bijna als vanzelfsprekend aannemen, dat er na kolen, olie en gas weer nieuwe vormen van energie zullen (moeten) komen. Uitputting was vroeger een aanleiding om over te stappen op nieuwe energie, tegenwoordig beperkt het toegenomen milieubewustzijn ook het gebruik van vervuilende energie.

 

We verkeren nu in een tijdperk dat we uit verschillende (betrekkelijk) nieuwe vormen van energiebronnen kunnen kiezen: windkracht, zonnewarmte en uranium. Wind en zon zijn bijna overal in voldoende mate aanwezig, zeker in combinatie met elkaar. De omzetting van windkracht en zonnewarmte in bruikbare energie kan op grote schaal in massaproductie voor consumenten plaatsvinden, maar kan ook op kleine schaal, voor privégebruik in woonhuizen en op boerderijen georganiseerd worden. Met een investering van tienduizend tot vijftienduizend euro kan een boer al goed voor z’n eigen energievoorziening zorgen. Omzetting van uranium in bruikbare kernenergie is vergelijkbaar met de ouderwetse kolen, olie en gas. Het moet elders gevonden en gewonnen worden en dan vervoerd naar de plaats van bewerking en gebruik. En er ontstaat afval. Dat kan, net als met kolen, olie en gas alleen op grote schaal en vergt investeringen van miljarden euro’s. Daarvoor zijn (staats)bedrijven zoals Lukoil en Gazprom in Rusland of de grote private bedrijven zoals NUON, EON, Eneco, Shell en Exxon nodig. Plus de grote logistieke bedrijven voor de aanvoer van het uranium en de distributie van de energie naar de gebruikers. Veelal zijn het onderzoek naar voorraden, winning, vervoer, bewerking en distributie of een essentieel deel van deze keten in één grote multinationale onderneming ondergebracht.

 

De vraag of uranium nu wel of niet veilig in kernenergie kan worden omgezet en de vraag wat je met het gevaarlijke kernafval moet en kan doen, is natuurlijk letterlijk van levensbelang. Maar de discussie over de vraag of het uit overwegingen van veiligheid wel of niet verantwoord is om kernenergie te gebruiken, zal de komende tientallen jaren nog wel onbeantwoord blijven. Net als de vraag of gebruik van uranium nu wel of niet net zo duurzaam is als het gebruik van windkracht en zonnewarmte. Belanghebbende partijen bij het gebruik van uranium en dus kernenergie zullen er ongetwijfeld alles aan doen om het gevoel van onveiligheid bij gebruik van kernenergie zoveel mogelijk weg te nemen.

 

Veel dictators maar ook democratische gekozen regeringen en de grote multinationale ondernemingen hebben er als zittende macht politiek en financieel belang bij dat uranium de vervanger of op z’n minst een aanvulling wordt op de huidige vormen van energie. Hun rol zou bij de democratisering van de energie voorziening, dat wil zeggen het opwekken van energie op kleine schaal, uitgespeeld zijn. En daarom doen ze er alles aan om deze democratisering te voorkomen. Net als de democratisering van onze samenleving, inclusief spreiding van macht, kennis, inkomen en welzijn, door de eeuwen heen gedwarsboomd werd door gevestigde machthebbers en de eigenaren van grote winstmakende ondernemingen. Dat is nu niet anders. En ook nu weer desnoods ten koste van de vrede en vele duizenden gewonden en doden. Die democratisering, dus spreiding van de opwekking van duurzame energie, met gebruikmaking van windkracht en zonnewarmte, is voor mij al voldoende aanleiding om kernenergie af te wijzen. Ik heb geen antwoord nodig op de vraag of dat wel of niet veilig kan.

 

Op 1 mei jl. hebben negen winnaars van de Nobelprijs voor de Vrede zich tot 31 staatshoofden gewend. Het initiatief ging uit van een aantal vrouwelijke Nobelprijswinnaars. Het gebruik van kernenergie is weer een onnodige bedreiging van de vrede, stellen ze. Zoals de vrede al eerder bedreigd werd als gevolg van de behoefte om de energievoorziening van bepaalde landen veilig te stellen. Hun oproep is te lezen op de site van Duurzaamheidsnieuws: http://www.duurzaamnieuws.nl/bericht.rxml?id=64854