Een risico van het schrijven van columns in een maandelijks verschijnend magazine is dat er een reëel risico is op het verdwijnen van de actualiteit van de column of dat zaken die je erg nuanceert toch veel erger blijken te zijn dan eerste gedacht. U voelt natuurlijk al aankomen waar dit heen gaat.

Door Onno de Jong

Ook de opstellers van indexen, outlooks en andere rapportages hebben hier nogal last van. Zo checkte ik de meest recente NEVI Inkoopmanagersindex. Daarbij is ‘meest recent’ de meest recente versie, een goede twee weken voordat deze column bij u op de mat belandt. De reden om deze index met achterliggend schrijven in detail tot mij te nemen laat zich raden. Zien we de effecten van stokkende supply chains en wegvallend consumentenvertrouwen ook al in Nederland? Een inkoopafdeling zit immers vooraan in de keten en daarmee is het vertrouwen van inkoopmanagers een goede graadmeter. De Inkoopmanagersindex van de maand maart liet nog niks geks zien. Maar in het begeleidend schrijven kwam de aap uit mouw. Het panel waarin de managers bevraagd werden, was uitgevoerd ruim een week voordat het eerste coronageval in Nederland werd geconstateerd. De opstellers maakten dan ook op zijn zachtst gezegd een klein voorbehoud.

Wie kijkt naar de Chinese inkoopmanagersindex ziet dat deze, logischerwijs een aantal weken vooruitlopend op de Europese, zeer negatief is. Negatiever dan in de diepste dalen van de economische crisis vanaf 2008. Goed nieuws is wel weer dat in China, als we de staatsmedia mogen geloven, de epidemie over haar hoogtepunt lijkt te zijn. Reden om aan te nemen dat het vertrouwen daar dan weer gaat groeien. 

Maar dan is het wel te hopen dat de epidemie in Europa niet nog verder om zich heen grijpt. Want als in Europa productie en logistiek ernstig beperkt wordt door het virus, dan schieten we er weinig mee op dat de situatie in China zich langzaam weer naar normaal herstelt. Ook lijkt in sneltreinvaart het vertrouwen in de economie (en in elkaar?) te verdwijnen. En daar is die recorddagomzet van de Jumbo alleen maar een wrang voorbeeld van. 

Als er één ding duidelijk wordt door alle coronabeperkingen, dan is het wel de enorme verwevenheid van wereldwijde productienetwerken. Ook partijen die slim waren en niet alle productie in China laten plaatsvinden, krijgen te maken met stijgende prijzen of tekorten omdat in vrijwel alle ketens er toch grondstoffen of componenten uit China blijken te komen. Dichterbij de chemiesector komen er uit de pharmasector verontrustende berichten. Importeurs van generieke medicijnen zien zich geconfronteerd met problemen door enerzijds beperkte productie in India (tekort aan grondstoffen uit China) en exportbeperkingen op de wel gemaakte medicijnen. 

Natuurlijk is het het allerbelangrijkst dat de medische situatie snel opgelost wordt. Maar misschien is het goed wanneer ook het Nederlandse bedrijfsleven nog een keer goed nadenkt of sourcing-strategieën, waarbij gewed wordt op een beperkt aantal paarden, wel zo verstandig zijn. Mondiale productieketens met bijbehorende logistieke netwerken zijn geweldig wanneer ze goed functioneren, maar de coronacrisis laat duidelijk zien dat deze netwerken ook bijzonder kwetsbaar zijn. Hoe erg dat is wanneer we het niet alleen in geld uitdrukken, is dan weer een interessante maatschappelijke vraag. Ik hoop in ieder geval dat we er de komende maanden met elkaar het beste van maken!