Vlak bij ons huis ligt een 27-holes golfbaan die in 2009 een certificaat ontvangen heeft: ‘Committed to Green’. Een ecolabel uitgereikt door ‘Golf Environment Europe’ ten teken dat een natuur- en milieubeheerplan wordt uitgevoerd om een groot natuurgebied in ecologisch opzicht goed te onderhouden. Reeën, vossen en dassen bevolken sindsdien in toenemende mate de fairway en buizerds kruisen hoog in de lucht. De rough wordt een aantal malen per jaar bevolkt door schapen die korte metten maken met hoog gras en ‘onkruid’. Goedkoper en duurzamer dan machinaal maaien, al moeten een elektrische afrastering en drie Border Collies de grazende kudde van de fairway en greens houden. Want lukt dat niet dan is er letterlijk en figuurlijk stront aan de knikker.

 

De belangrijkste fairwaybewoners op maandagmorgen zijn de heren die zichzelf gepromoveerd hebben tot Heeren. Het zijn in het algemeen geslaagde zakenmensen die met de mond groen belijden, maar zelden een staat van dienst hebben op dit gebied. Soms beginnen ze een gesprek over energie en duurzaamheid, wetende dat ik op dit vakgebied werkzaam ben. Er wordt dan bewust of onbewust iets uitdagends of zelfs iets schampers in de toon gelegd. De Heeren komen uit de tijd dat energie vrijwel niets kostte, overdadig verkrijgbaar was en de lage kostprijs een ‘conditio sine qua non’ was voor economische ontwikkeling en groei. Ze kunnen of willen zich een duurzame samenleving niet indenken, laat staan een samenleving zonder fossiele energie. De schoorsteen moet roken!

 

Maar er zijn uitzonderingen. Een vriend van mij, oud-directeur van de Rabobank ‘de Liemers’ in Zevenaar, is zo’n voorbeeld. Hij kwam jaren geleden met een initiatief genaamd Hope XXL. Hope staat niet alleen voor hoop, maar is ook de afkorting van ‘Human Odyssey of People’s Elevation’. De Odyssee is een episch dichtwerk van de Griekse dichter Homerus, met daarin Odysseus als ‘het paard van Troje’. Troje symboliseerde een wereld van macht en eigenbelang. Met de inname van Troje werd dat doorbroken, maar werd Odysseus op zichzelf teruggeworpen, waardoor hij in een innerlijke crisis belandde. Tijdens de terugreis naar huis maakte die geleidelijk plaats voor de rustige zekerheid van zijn innerlijke thuiskomst. De symboliek met onze huidige aardse omstandigheid is niet te missen.

 

Hope XXL is een bescheiden initiatief dat een aantal jaren geleden met tien jonge mensen is opgezet. Zij hebben honderd stellingen geformuleerd die allen beginnen met de woorden ‘De Founders van de Liemers List’, gevolgd door een werkwoord. Het gaat over economie, oorlog & vrede, ontwikkelingssamenwerking en duurzaamheid, maar geestig genoeg ook over prettige gedachten. Inmiddels hebben een twintigtal Nederlandse kopstukken zoals Alexander Rinnooy Kan, Herman Wijffels, Freek de Jonge, Maarten van Rossem, Arnold Heertje, Herman van Veen en Hans Wiegel zitting genomen in de raad van aanbeveling. Ad Melkert is de ‘Primus inter pares’ met Ban Ki-moon van de VN, want er is spreektijd voorzien in de algemene vergadering.

 

Ik geef een aantal voorbeelden uit de tien stellingen inzake duurzaamheid. “De Founders van de Liemers List stellen dat de Verenigde Naties moeten starten met een energieautoriteit met beslissingsbevoegdheid die zich richt op de ontwikkeling van schone energie. Voor 2015 komen die met een compleet plan van aanpak.”

“De Founders van de Liemers List stellen dat één procent van het totale BNP van de wereld wordt gereserveerd voor de plannen van deze energieautoriteit.”

“De Founders van de Liemers List stellen dat vanaf 2030 alle energie duurzaam moet zijn en dus niet ten koste mag gaan van de aarde.”

“De Founders van de Liemers List stellen dat voedselprijzen eerlijk moeten zijn. Als gevolg daarvan worden landbouwsubsidies afgeschaft. Er dient geproduceerd te worden waar dat het meest efficiënt is. Dit gebeurt binnen de af te spreken kaders die mondiaal worden opgelegd aan de vrije markt.” Het fair trade principe is belangrijk en voor het tegengaan van de verpaupering van de aarde door ontbossing, overbevissing en overbevolking moet de UNESCO een bedrag van 0,2% procent van het BNP van de wereld krijgen.

 

Bij duurzaamheid gaat het naast duurzame energie bij de jonge mensen dus vooral ook om eerlijkheid, gelijkheid en companionship met de dieren. Het vertrouwen in de VN is groot en de kennis van zaken klein, maar toch …… kinderen en zotten zeggen de waarheid. Het ‘Liemers’ initiatief is dan een kiem voor verandering die nodig is om honger, oorlog of tragedie te voorkomen of te beheersen. De zelfgenoegzaamheid waarmee zittende bestuurders met Trojaanse zekerheid de wereld van macht en eigenbelang in stand houden, vraagt om een vergelijkbare list als waarmee Odeysseus de stad ten val bracht. Is dat soms de Liemers list?