Nu de economische crisis over zijn acute hoogtepunt heen is, beginnen we de lange termijn effecten te voelen. De Nederlandse economie is opnieuw in recessie, en veel bedrijven hebben afgelopen jaren een flinke veer moeten laten. De toekomst lijkt onzeker, ook omdat de begrotingstekorten in de westerse landen problematisch zijn.

Ondernemers zijn onzeker, zo blijkt onder andere uit het ondernemersvertrouwen (CBS, 2012). Dit maakt investeren lastig, in mensen, in machines, in innovaties.

De industrie doet het overigens relatief goed. Zo zijn de investeringen in de industrie in 2011 met twintig procent gestegen ten opzichte van het jaar ervoor en voor dit jaar wordt een toename verwacht van veertien procent (CBS, 2012).

Toch blijft het voor elk bedrijf uitdagend hoe te wapenen voor deze roerige tijden, waarin een tweede crisis sluimerend aanwezig is, bijvoorbeeld in de vorm van problematische overheidsbegrotingen. De meeste bedrijven richten zich erop om de balans te versterken, te snijden in de vaste kosten en deze zo laag mogelijk te houden en tenslotte door de arbeidsproductiviteit zo hoog mogelijk te maken om de forse competitie het hoofd te kunnen bieden. Dat laatste maakt afbreukrisico’s erg groot. Wanneer de bezetting op de werkvloer enorm strak is, kan een kleine uitval in bezetting al voor grote productiviteitsproblemen zorgen omdat ingewerkt personeel simpelweg niet beschikbaar is.